Thiên niên kiện trong Spinex cho người bị đau nhức xương khớp thường xuyên

Thiên niên kiện - thành phần trong Spinex - có vị đắng cay, mùi thơm, tính ấm, vào 2 kinh can thận, có tác dụng trừ phong thấp, mạnh gân xương; được dùng chữa thấp khớp, tay chân và các khớp xương nhức mỏi hoặc co quắp tê bại, rất tốt cho những người cao tuổi, già yếu.


Thiên niên kiện là gì?


Thiên niên kiện có tên khoa học: Rhizoma Homalomenae Occultae

Tên gọi khác: sơn thục, bao kim, ráy hương, sơn phục, vắt vẻo, vạt hương.

Tính vị, quy kinh: đắng, cay, ngọt, ôn. Quy vào các kinh can, thận.

Bộ phận dùng: Thân rễ

Đặc điểm: Thân rễ thẳng hay cong queo, có nhiều xơ, chắc, cứng, dài 10 – 30 cm, đường kính 1 – 1,5 cm, hai đầu đều nhau. Mặt ngoài màu nâu nhạt hay nâu sẫm, có nhiều nếp nhăn dọc hay vết tích của rễ con. Bẻ ngang dược liệu hơi dai, vết bẻ có màu nâu nhạt hay nâu sẫm, có một số sợi màu vàng ngà lởm chởm như bàn chải và có một ít lỗ nhỏ. Mùi thơm hắc, vị cay.

Thiên niên kiện có thể trồng ở Việt Nam, ngoài ra còn sinh trưởng được nhiều nơi thuộc Đông Nam Á và Trung quốc như: Lào, Thái lan, tỉnh Quảng đông, Quảng tây, Hải nam…

Thân rễ thiên niên kiện chứa nhiều tinh dầu, trong đó có α-pinen, ꞵ-pinen, limonen, linalol, α-terpineol, nerol, myrcenol và eugenol.


Công dụng của thiên niên kiện trong Spinex


Trong Đông y, thiên niên kiện có vị đắng, cay, mùi thơm, tính ấm, quy vào hai kinh can và thận. Vị thuốc này có tác dụng trừ phong thấp, mạnh gân xương.


Từ xưa, Thiên niên kiện đã được dùng chữa thấp khớp, tay chân và các khớp xương nhức mỏi hoặc co quắp, tê bại, rất tốt cho những người cao tuổi, già yếu.


Nghiên cứu hóa dược từ thân rễ của Thiên niên kiện gần đây phân lập được 5 loại mới: Sesquiterpenoids mới, cụ thể là Cadinane-4β, 5α, 10α-triol , 5 -epoxycadinane-4β, 5β, 10β, 11 , bullatantiol-1β-methyl malate, 1β, 4β, 7α-trihydroxyeudesmane-1β-methyl malate, và 1β, 4α, 7-trihydroxyeudes-mane, cùng với 5 loại dược liệu đã (được biết đến), là acetylbullatantriol, 1β, 4β, 7α-trihydroxyeudesmane, 1β, 4β, 7β-Trihydroxyeude-smane và Pterodontriol có trong Thiên niên kiện.



Cấu trúc của các hoạt tính mới này đã được làm sáng tỏ trên cơ sở bằng chứng quang phổ, bao gồm 1D và 2D NMR và HR-ESI-MS khác nhau. Cấu trúc của 1 đã được xác nhận thêm bằng phân tích nhiễu xạ tia X đơn tinh thể.


Thân rễ của Thiên niên kiện được gọi là Qian-nian-jian trong Y học cổ truyền Trung Quốc (TCM). Loại thảo dược này được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc do lợi ích sức khỏe của nó trong điều trị viêm khớp dạng thấp, tăng cường cấu trúc gân và xương, trong điều trị đau dạ dày, viêm dạ dày ruột nữa.


Một cuộc điều tra hóa dược liệu đã tổng hợp được 19 Sesquiterpenoids, với các Carbocyclic khác nhau bao gồm Isodaucane, Guaiane, Eudesmane, oppositane, và các loại Aromadendrane. Các hóa dược phân lập này có hiệu quả ức chế của COX-2 mRNA, giúp chống viêm xương khớp mạnh mẽ, và mức độ phụ thuộc vào liều dùng.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30928195


Nghiên cứu khác cung công bố rằng Thiên niên kiện chứa nguồn tinh dầu phong phú và một vài Sesquiterpen (Sesquiterpenes là những hợp chất lipophilic, có nguồn gốc từ thực vật và được cấu tạo từ ba đơn vị isoprene có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe con người như germacranolides, guaianolides, pseudoguianolides và eudesmanolides) với tác dụng kháng khuẩn và kích thích quá trình tái tạo tế bào của xương.


(Theo:https://www.researchgate.net/publication/224933315_Sesquiterpenoids_from_the_Rhizomes_of_Homalomena_occulta)


Thực tế, trên thế giới chưa biết nhiều đến Thiên niên kiện, còn ở Việt nam và Trung quốc thì đã có nhiều hiểu biết về loài này.


Thiên niên kiện là vị thuốc được danh y Triệu Học Mẫn (1719-1805) ghi chép đầu tiên (tại Trung quốc) trong sách Bản thảo cương mục thập di biên soạn năm 1803. Trong khi đó, Thiền sư Tuệ Tĩnh trong cuốn Nam dược thần hiệu (quyển 10, chương 1, tiết 3) có ghi nhận một bài thuốc kinh nghiệm rất hay: dùng Thiên niên kiện và hạt Gấc mài với rượu ngon phết lên nhọt độc chạy chỗ này sang chỗ khác.


Và, trong Hồng Nghĩa giác tư y thư cũng của Tuệ Tĩnh, do Y viện triều Lê Dụ Tông khắc in năm 1723, thì ghi nhận vị thuốc này dưới các tên Ráy xước hay Sơn phục: “cây Ráy xước người rằng Sơn phục” (Nam dược quốc âm phú). Một số địa phương như Quảng Nam ngày nay vẫn gọi tên Sơn phục, Thần phục hay Tầm phục cho các loài Thiên niên kiện.


Như vậy, so với y văn Trung Quốc, y văn Việt Nam đã ghi chép về vị thuốc này sớm hơn ít nhất là một thế kỷ. Hiện nay, Trung dược đại từ điển chép về vị thuốc này vẫn còn khá sơ sài, đặc biệt không kèm theo một bài thuốc nào. Trong khi đó, sách Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam của tập thể tác giả Viện Dược liệu giới thiệu về cây thuốc này khá phong phú.


Thiên niên kiện là cây thuốc quý


Theo Viện Dược liệu, Thiên niên kiện là cây thuốc quý và có trữ lượng lớn của Việt Nam Loài Homalomena occulta (Lour.) Schott, thuộc họ Ráy – Araceae, có vùng phân bố rộng nhất, còn có ít nhất 3 cây cùng chi là: H. gigantea Engl. (Thiên niên kiện lá to), H. pierreana Engl. (Thiên niên kiện lá hình thìa) và loài H. cochinchinensis có phân bố hẹp hơn ở phía Nam.

Thiên niên kiện có vị đắng cay, mùi thơm, tính ấm, vào 2 kinh can thận, có tác dụng trừ phong thấp, mạnh gân xương; được dùng chữa thấp khớp, tay chân và các khớp xương nhức mỏi hoặc co quắp tê bại, rất tốt cho những người cao tuổi, già yếu. Theo cụ Lê Trần Đức, Thiên niên kiện còn vào tỳ chữa tê thấp và ăn kém tiêu, có thể tạm thay Thương truật, dùng 8-10g phối hợp với các vị khác. Kinh nghiệm của Việt Nam còn dùng khói Thiên niên kiện và Thương truật xông chữa chàm dị ứng, viêm da thần kinh. Khi dùng thiên niên kiện uống cần lưu ý dùng quá liều có thể gây chóng mặt, ói mửa,… và người âm hư nội nhiệt kiêng dùng. Ngoài ra Khi sử dụng để điều trị bệnh xương khớp, người bệnh cần lưu ý tránh dùng cho những trường hợp: táo bón, nhức đầu.


Tóm lại công dụng của Thiên niên kiện là:

  • Bệnh nhân mắc chứng phong tê thấp (Phong, thấp ngưng trệ biểu hiện như cảm giác lạnh và đau ở lưng dưới và đầu gối, đau mỏi cổ vai gáy và co thắt hoặc tê cứng chân)

  • Người già bị đau nhức xương khớp thường xuyên.

  • Bệnh nhân vôi hóa đốt sống, thoái hóa xương khớp

  • Bệnh nhân viêm đau dạ dày.

#spinex

#Thiên_niên_kiện